In de hele discussie over de Islam in Nederland mis ik maar al te
vaak de eigenlijke opinie van de Islam zelf. Wat zegt de heilige Koran,
de Shariat over een multiculturele samenleving ?.
Hoewel het begrip cultuur in zijn meest brede betekenis, ook de Godsdienst
omvat wil ik in dit kader dit begrip daarvan vooralsnog uitsluiten.
Laat mij dan ook beginnen voorop te stellen dat de Islam in principe
geen cultuur kent of zelfs maar enigerlei mate zou voorstaan. Het
enige cultuuraspect dat m.i. aan de Heilige Koran kan worden toegeschreven,
is de klassieke Arabische taal van 14 eeuwen geleden, de taal waaraan
het heilige boek zijn ontstaan en verschijning te danken heeft. Ook
is er in rituele zin een geografische gebondenheid te bespeuren m.n.
m.b.t. de heilige steden Mekka, Medina en de heilige Moskee te Jeruzalem.
Voor het overige staat de Islam geheel open voor alle culturen, alle
landen en alle volkeren ja zelfs voor al die hemellichamen daar buiten
in het oneindige universum. Laten we nu die heilige Schrift aan het
woord laten en zien hoe het woord van God in de Islam in zeer hoge
mate multicultureel is, ja zelfs op het universele af.
In hoofdstuk 2:62 lezen wij: Waarlijk, de Gelovigen, de Joden, de
Christenen en de Sabiers - allen die in God en in de jongste dag geloven,
en goed doen, zij zullen hun beloning bij hun Heer hebben…"
Met dit vers uit de Heilige Koran zien wij de officiële erkenning
van andere godsdiensten door de Islam. Alle grote godsdiensten die
daaraan vooraf zijn gegaan, beschouwen zich zelf als enige zaligmakende.
De tolerantie van de Islam gaat in de Heilige Koran verder en wel
in 35: 24 waarin staat: "En er is geen volk of een waarschuwer
(een profeet van God) is onder hen geweest". Hieruit blijkt overduidelijk
het pluralistische in de Islam. Want niet alleen de Joden en de Christenen
zijn kinderen van dezelfde Godheid maar ieder volk ongeacht ras, geloof
of van welke geografische oorsprong dan ook, behoort tot het Koninkrijk
van een en dezelfde God die in het Heilige boek ALLAH SWT wordt genoemd.
In deze pluralistische gedachte gaat de Islam nog verder: Voor de
eigen Moslims is in de HQ een belangrijk geloofsartikel opgenomen
waarin de Moslims principieel wordt bevolen ook te geloven in de Goddelijke
openbaringen die aan andere profeten van andere volkeren is gegeven.
Ik citeer hoofdstuk. 2:4: "…en voor hen die in dat gene
geloven wat aan u (de heilige profeet Mohamed) is geopenbaard en in
dat gene wat voor u is geopenbaard".
Ik wil tenslotte mijn citaties uit de Heilige Koran afsluiten met
hoofdstuk 49:13
"O gij mensen, Wij hebben u uit een mannelijk en een vrouwelijk
persoon geschapen en u tot gezinnen, stammen en volkeren gemaakt,
opdat gij elkaar zult kennen…. ". De Heilige Koran richt
zich hier niet alleen tot Moslims maar tot alle mensen op aarde opdat
men elkaar zal kennen, erkennen en respecteren. Waar vindt men anders
een oproep voor menselijke solidariteit.
Het verwonderde mij persoonlijk geenszins toen ik bij een bezoek in
1995 aan de United Nations in New York, dit Qoer'anische vers met
gouden letters zag prijken tegen de muur van een van de statige zalen
in dat gigantische gebouwcomplex. (Jammer genoeg alleen in het Arabisch
en zonder vertaling).
Voorts kan gewezen worden op het multiculturele van de allereerste
gemeenschap die onze heilige Profeet Muhammad (VZMH) in de stad Medina
14 eeuwen geleden had gesticht: Bekeerde Polytheïsten, Joden,
Christenen en Arabieren vormden een hechte gemeenschap die de eerste
kern van de Islamitische Ummah of gemeenschap vormden en binnen een
enkele generatie zou uitgroeien tot een wereldgemeenschap.
De euvele daad op 11 september ll. in de V.S. waarbij ruim 6 duizend
mensen van het ene moment op het andere dood en verderf zijn ingejaagd,
wordt door de terroristen zelf als Jihaad bestempeld met de toevoeging
"Heilige oorlog". De vertaling van oorlog in het Arabisch
is AL HARB en heilig is Muqaddas. Het begrip AL HARB MUQADDAS komt
niet voor in de Heilige Koran. De Jihaad in het heilige Boek komt
in diverse betekenissen in een tiental verzen voor:
1. het zich inzetten voor goede daden jegens zijn medemens
2. het zich inzetten voor de verspreiding en verkondiging van het
geloof
3. het uitwijken voor geweld
In Hoofdstuk 2:190 e.v. wordt de gelovige inderdaad bevolen het wapen
op te nemen om de eigen gemeenschap te verdedigen tegen "…….degenen
die u bestrijden en overschrijdt de grenzen niet……En doodt
hen waar gij hen ook vindt en verdrijf hen waaruit zij u hebben verdreven…."
Nergens in deze 3 verzen is het woord jihaad te bespeuren.
Iedere gemeenschap heeft het recht en de plicht op zelfverdediging
maar de terreurdaad zoals die zich een maand geleden in de V.S. heeft
voltrokken kan onmogelijk onder de noemer van de Jihaad worden gebracht
en nog minder op het conto van de Islam worden afgerekend.
Meer dan een eeuw geleden heeft de Stichter van de Ahmadiyya Beweging,
Mirza Gulam Ahmad, de Jihaad uitgeroepen maar dan niet met het zwaard
maar met de pen. Vergeleken met de situatie 14 eeuwen geleden toen
die eerste kleine gemeenschap van de Profeet met volledige uitroeiing
werd bedreigd, zag de Stichter al een dikke eeuw geleden dat de omstandigheden
van Moslims die toen al over de hele wereld verspreid waren, zich
niet meer leenden voor gewelddadige strijd om de "eigen gemeenschap
tegen uitroeiing te beschermen".
Het gevaar bestond toen meer in de missionaire aanvallen tegen de
Islam van de rijke Christelijke koloniale heersers in Azië en
Afrika. Deze aanvallen moesten met gelijke wapens worden beantwoord:
met de pen. (Al Qalam).
De stichter van de Ahmadiyya Beweging richtte dan ook in 1889 een
organisatie op met als doel niet alleen het geloof van alle blaam
te zuiveren maar ook de ware en vredige Islam naar het westen te brengen.
Het gevolg was en nog steeds is dat de westerse wereld al bijna een
eeuw lang wordt bestookt ….met literatuur. Toen begin vorige
eeuw Maulana Mohammad Ali de Heilige Koran in het Engels vertaalde
werd dit al door de eigen traditionele geestelijkheid als een ketterse
daad bestempeld. Maar de eigenlijke aanval op het westelijke front
werd in diezelfde tijd ingezet met de stichting van een missionaire
buitenpost in Engeland te Woking waar later de beroemde Lord Headley
de prediking van de Islam intensief ter hand had genomen.
In 1922 werd ook in Berlijn een missie post gesticht en in 1924 kon
daar met de bouw van een prachtige Moskee worden begonnen die pas
in 1927 zou zijn voltooid met een imposante koepel en torenhoge minaretten.
Dat deze Moskee als het ware publieksbezit van de stad Berlijn is
geworden, getuigt van het feit dat de Berlijnse gemeente zo'n 12 jaar
geleden besloten heeft om dit project op te nemen in de Monumentenzorg
van die stad. Het gevolg is dat de overheid daar al enige jaren de
restauratie intensief begeleidt en voor het grootste deel subsidieert.
Onze Moskee in Berlijn vervult ook een educatieve functie: een dagelijkse
stroom van studenten, leraren en andere opvoeders die, persoonlijk
begeleid door onze Imaam aldaar - dhr. Saeed Chaudhry - worden voorzien
van de nodige informatie over het geloof. Deze Ahmadiyya Moskee is
dan ook niet weg te denken van de stad Berlijn.
In Nederland is de eerste Moskee reeds in de dertiger jaren van de
vorige eeuw gesticht door de Ahmadiyya gemeenschap maar door de splitsing
waarbij de Qadianie groep Mirza Ghulam Ahmad als profeet beschouwt
en de Lahori groep van Ahmadies waartoe wij behoren, de heilige Profeet
Mohammad als laatste Gezant van God gelooft, zijn de twee groeperingen
uit elkaar gegaan.
Het was Mirza Wali Beg van onze Lahore richting die in Indonesië
missie werk deed en onder wiens instigatie de Heilige Koran door Prof.
Soedewo in 1934 in het Nederlands werd vertaald, die hier in 1939
kwam om de vredige en tolerante Islam te prediken. Maar erg lang zou
hij het niet maken want toen de oorlog uitbrak werd Mirza Wali Beg,
als Brits onderdaan, door de Duitse bezettingsmacht gevangen genomen
en in een concentratie kamp gezet. Pas na de bevrijding keerde hij,
heel erg ziek en uitgemergeld, terug naar zijn geboorteland het toenmalige
British India waar hij spoedig daarna overleed. (Voorzover ik weet
is er nooit sprake geweest van enige vergoeding aan de nabestaanden
voor het leed dat aan deze Moslim is gedaan, ook geen spijtbetuiging)
In 1950 nam dhr. Al Mahdi Koppe de Missie van de Ahmadiyya Lahore
over en al in 1952 kwam er een Mission Center met gebedsruimte hier
in Den Haag aan de Ruychrocklaan nr.54. Dhr. Koppe heeft ook enkele
vertalingen naar het Nederlands op zijn naam staan. De missie begon
ook de vleugels buiten Nederland uit te slaan getuige de oprichting
in 1961 van de Institute for Islamic Studies in Europe.
Dat onze interpretatie van de Islam in Nederland aansloeg kan worden
aangetoond door het feit dat vooral na de oorlog veel Nederlanders
- voornamelijk onder het intellect - tot de Islam zijn bekeerd. Namen
als Mr. Louis Hoyack, Mr. Abdullah van Onck, dhr. Mahmud Khan, dhr.
Habibullah Krul, Mw. Fatima Katergi,Mw. Rouqhia Mathijssen, Dr. Bashir
en echte, Prof. Omar Ehrenfels, dr. Reza Mellema zijn alemaal Ahmadies
geweest die de Islam in Nederland hebben gepredikt middels lezingen
en vaak ook hebben deelgenomen aan multireligieuze bijeenkomsten.
Ook hebben zij indertijd het m.i. eerste Islamitische maandblad in
het Nederlands uitgegeven. De ouderen onder ons zullen zich zeker
het groene blad "Al Fariq" kunnen herinneren. Dit blad had
n.l ook in Suriname een goede lezerskring.
Een exponent van deze oude pioniersgroep die de Islam hierheen heeft
gebracht leeft nog. En met een niet aflatend elan publiceert deze
87 jarige Haji Yahya Keeskamp nog steeds zijn HIM-bulletin in het
Nederlands.
Rond Suriname's onafhankelijkheid in 1975 bevonden zich ook duizenden
Ahmadies onder het deel v.d. bevolking dat hier zijn heil zocht. Het
zou niet lang duren of er kwamen ook Ahmadiyya Centra annex gebedsruimten
tot stand in de steden Den Haag, Utrecht, Rotterdam, Amsterdam en
Arnhem. Hierbij zij opgemerkt dat deze gebedsruimten geheel uit eigen
middelen zijn bekostigd met financiële offers van ontheemde mensen
die zich nog in dit land moesten acclimatiseren, zonder enige steun
van de overheid noch van een of andere buitenlandse donor.
En het was dit Ahmadiyya centrum en gebedsruimte aan de Paul Krugerlaan
dat een kwart eeuw geleden zijn poorten opende voor haar leden, op
de voet gevolgd door de andere centra in genoemde steden. Het ware
dienstig om hier ook melding te maken van de pater spiritualis van
onze Ahmadiyya gemeenschap in Nederland, de eveneens 87 jarige Maulana
Al Haj Abdul Rahiem Jaggoe die door zijn enorme inzet voor de gemeenschap
dit jaar de versierselen van Ridder in de orde van Oranje Nassau heeft
opgespeld gekregen.
Als wij het hebben over ontwikkeling van Nederlands burgerschap dan
mogen wij zeker stellen dat de Ahmadiyya gemeenschap in Nederland
kan bogen op minstens zes generaties die vanaf de immigratie in Suriname
in 1873, onder de Nederlandse driekleur en - gezag, lief en leed hebben
doorstaan om zich een waardige plaats in deze samenleving te veroveren.
Hoewel de Nederlandse taal - reeds vanaf het geboorteland Suriname
- steeds meer ingang vindt, ook onder de oudere generaties, zien wij
dat de Islam identiteit in haar oorspronkelijke visie en filosofie,
gehandhaafd blijft. In tal van Ahmadiyya Moskeeën wordt de Vrijdag
preek of Khoetbah in het Nederlands gehouden. De meeste lezingen,
discussie programma's en vergaderingen gebeuren ook in de Nederlandse
taal. Ook zien wij tegenwoordig dat Islamitische huwelijken, op de
Qoeranische rituelen na, in onze gemeenschap steeds meer in het Nederlands
worden voltrokken.
Als World Missionary Movement heeft de Ahmadiyya Lahore Organisatie
in de afgelopen eeuw heel veel literatuur geproduceerd en voornamelijk
in het westen gedistribueerd. Zoals ik hierboven reeds heb aangegeven
is de vertaling naar het Nederlands vanaf de dertiger jaren van de
vorige eeuw krachtig ter hand genomen. Deze literatuur is dan ook
beschikbaar in veel bibliotheken en documentaire instellingen.
Als we het hebben over burgerschap in Nederland komt direct de positie
van de vrouw om de hoek kijken. Het mag als bekend worden verondersteld
dat de positie van de vrouw in de Ahmadiyya gemeenschap heel sterk
is: dit komt vooral tot uiting in haar zeer actieve participatie in
het Moskee gebeuren. Niet alleen bij de gebeds uitoefeningen neemt
zij actief deel maar ook in de organisatie zien we Ahmadiyya vrouwen
steeds meer naar voren treden. De voorzitter van onze Zoetermeer Moskee
vereniging is een vrouw. Aan het hoofd van onze Londense Missie staat
eveneens een vrouw - Mrs. Jamila Khan - die daar langer dan 25 jaar
de scepter zwaait. Voorts mogen wij ons verheugen in de aanwezigheid
op deze Conference van Mrs. Samina Malik die als Vice-President van
de Organisatie in de Verenigde Staten en als Representative in de
regio van de North America's, het voortouw neemt in veel internationale
activiteiten.
Dames en Heren, als we dit alles overzien zou men wel eens tot de
conclusie kunnen komen dat de Ahmadiyya een moderne liberale vorm
van de Islam zou zijn en dit wordt ook heel vaak als zodanig gezien.
Niets is minder waar. De Ahmadiyyat wil terug naar het voorbeeld van
de allereerste gemeenschap die onze Heilige Profeet 14 eeuwen geleden
had gesticht in de heilige stad Medina waar de status van de vrouw
werd verheven van een rechts object tot een rechts subject. Bezit
en eigendomsrechten werden voor het eerst in de geschiedenis van de
grote culturen en godsdiensten aan de vrouw toegekend. In die kleine
en primitieve gemeenschap vervulde zij een actieve rol niet alleen
in huishoudelijke zaken maar ook in bestuurlijke, ja zelfs in de verdediging
van de gemeenschap nam zij actief deel.
Na het overlijden van de Heilige Profeet werden geleidelijk weer allerlei
beperkingen voor de vrouw ingevoerd. Het "modernisme" had
een aanvang genomen en wat zien wij vandaag gebeuren ? In sommige
Moslim gemeenschappen worden vrouwen die zelfs tot de top van de intellectuele
en maatschappelijke ladder waren opgeklommen, achter de Pardah gezet.
Vrouwelijke medici, juristen, leraressen, wetenschappers zijn van
de ene dag op de andere in de vergetelheid opgesloten. En dat allemaal
onder de noemer van Islamitische orthodoxie. M.i. is hier eerder sprake
van postmodernisme.
De Ahmadiyyat wil terug naar de oorsprong van de Islam toen de Heilige
Profeet niet alleen een multiculturele gemeenschap van Arabieren,
Joden, Christenen en Polytheïsten wist te verenigen in een hechte
Islamitische samenleving maar ook die Joden en Christenen die het
eigen geloof wensten te behouden ging beschermen middels traktaten
en wederzijdse goede betrekkingen. Dit is het voorbeeld, de Sunnah,
van een pluralistisch concept: eenheid in de interne verscheidenheid
enerzijds en tolerantie en acceptatie van andersdenkenden. Er is geen
dwang in de godsdienst 2:256 (Laa Iqraah fiddie'n).
Er wordt vaak beweerd dat de Islam met het zwaard is verspreid. Afgezien
van de onmogelijkheid om een ideële en spirituele beweging met
geweld aan anders denkenden op te leggen, leert de geschiedenis ons
dat de Mongoolse horden onder leiding van Gengis Khan de Islamitische
volkeren in Zuid Azië keer op keer massaal hadden afgeslacht
en uitgeplunderd. Maar tegen het eind van zijn leven "viel"
deze wrede heerser en veroveraar zelf voor de schoonheid van de Islam
zo zelfs dat zijn nazaten eeuwenlang, als gelovige Moslims, grote
Islamitische rijken in Azië hebben gesticht en bestuurd met de
Heilige Koran in de hand. De grote Moslim vorst keizer Akbar wist
zelfs een multiculturele hofhouding en bestuur van Moslims, Hindoes
en Christenen samen te stellen om het gigantische Islamitische rijk
te besturen.
Moslims worden zelfs bevolen in de HQ 22:40 niet alleen om Moskeeën
te beschermen maar ook kloosters, kerken en synagogen overal waar
het woord van God wordt gebezigd.
Dit, is de ware Islam die de Ahmadiyyat al meer dan 65 jaar in Nederland
verkondigt.
Na de gebeurtenissen in de wereld op 11 september en de frustratie
en het gevoel van machteloosheid die dit overal teweeg hebben gebracht,
kan de vraag gesteld worden hoe wij in dit land verder met elkaar
moeten gaan. Moet er - zij het enigszins - begrip worden opgebracht
voor de onmenselijke wandaden in de V.S. ruim een maand geleden ?
Moet er eveneens begrip komen voor de reeks van aanslagen op Moskeeën,
scholen en persoonlijke eigendommen van Moslims in dit land ? Neen,
duizendmaal neen ! Iedere vorm van aanslag op het leven, de persoon,
eer of goed van een ander moet ten stelligste worden afgekeurd. De
menselijke beschaving eist dat van ons allen. Desalniettemin worden
wij als geciviliseerde wezens meegesleept door onze woede en angst.
Het is daarom van het allerhoogste belang dat wij nu elkaar recht
in de ogen moeten durven aankijken en in dialoog met elkaar treden.
Wij juichen dan ook de door Minister van Boxtel ingestelde stadsdebatten
over de positie van Moslims in Nederland. Dit verdient navolging maar,
vragen wij ons af, waar is de Ahmadiyya Lahore in dit alles gebleven
? Als pioniers die de Islam in Nederland hebben gebracht, tellen wij
vandaag acht zelfstandige verenigingen in diverse steden die allemaal
op hun eigen - weinig opzichtige - wijze de Islam belijden. In die
dialoog moeten wij als Moslims ook elkaar recht in de ogen durven
kijken en onszelf de vraag stellen in hoeverre wij ons lot en dat
van onze toekomst met dit land moeten verbinden.
Het begrip autochtoon verdient herbezinning ! Onze kinderen en kindskinderen
kennen geen andere toon dan die van deze maatschappij waarin wij leven
en werken. Het onderscheid autochtoon allochtoon moet v.w.b. de huidige
z.g. medelanders, op den duur vervagen en in volkomen vrijheid moeten
wij in dit land ook kunnen voortbestaan met behoud van die levensovertuiging
waarvoor wij zelf kiezen. Een vrijheid overigens waarvoor de maatschappelijke
ordening in dit land garant staat.
Gaarne wil ik in dit verband een brief citeren die Rabbijn Soetendorp
aan de Moslim gemeenschap heeft geschreven: "Geen enkele moslim
mag zich hier bedreigd voelen om de misdaad tegen de menselijkheid
die in de V.S. is gepleegd. Als burgers in Nederland dienen wij tezamen
een coalitie van medeverantwoordelijkheid te vormen tegen alle vormen
van discriminatie en rassenwaan en voor humaniteit."
In de dialoog kan en moet dan ook een grote rol zijn weggelegd voor
de interkerkelijke communicatie. Christenen, Moslims, Joden, Hindoes
en al die andere levensovertuigingen moeten, mogelijk in samengestelde
netwerken, met elkaar in gesprek treden. Een dergelijk programma zien
wij al in uitvoering in Rotterdam als culturele hoofdstad 2001 onder
de titel "preken in andermans parochie" maar laat het a.u.b.
niet alleen bij preken blijven.
Ondanks alle aanslagen en tegenslagen op het multiculturele voortbestaan in Nederland, blijven wij van de Lahore Ahmadiyya niet alleen geloven in de maatschappelijke harmonie in dit land, maar wij zijn ook bereid met de visie en filosofie van onze levensovertuiging ook daadwerkelijk daaraan een actieve bijdrage te leveren.
* De heer A.S. Santoe is de vertegenwoordiger van de wereldwijde Lahore Ahmadiyya beweging voor Europa
Voor meer informatie
Ahmadiyya Anjuman Isha' at Islam (Lahore) Nederland (AAII(L)N)
Paul Krugerlaan 16
2517 HK Den Haag
Achtergrond informatie
De Ahmadiyya Anjuman Isha'at Islam (Lahore) Nederland (AAIILN) is
gevestigd aan de Paul Krugerlaan in Den Haag en is aangesloten bij
de Unie van Lahore Ahmadiyya Moslim Organisaties in Nederland (ULAMON).
De bij de ULAMON aangesloten organisaties maken deel uit van de wereldwijde
Ahmadiyya associatie voor het propageren van de islam, te Lahore in
Pakistan. De doelstelling van deze beweging is om de religie van de
Islam in haar oorspronkelijke, zuivere vorm aan de wereld te presenteren
en om de ware islamitische geest bij de moslims zelf te doen herleven.
Zij tracht deze doelstellingen te verwezenlijken door rationele argumenten,
morele verheffing en door zichzelf als voorbeeld te stellen, terwijl
tegelijkertijd respect en verdraagzaamheid getoond wordt voor de gedachten
van anderen. Zij presenteert de islam als de liberale, rationele,
tolerante, niet-ritualistische en levende godsdienst, die door de
Heilige Qoer'aan wordt onderwezen en in praktijk werd gebracht door
de heilige profeet Mohammed, vrede en de zegeningen van Allah zij
met hem. Voor meer informatie verwijs ik u naar bijgevoegde informatie
over de Lahore Ahmadiyya beweging.
ULAMON in Nederland heeft onder andere tot doel een dialoog op gang
te brengen tussen moslims onderling en tussen moslims enerzijds en
niet-moslims anderzijds
De Lahore Ahmadiyya wereldbeweging in de islam heeft meer dan een
eeuw geleden de juiste Jihaad (zware inspanningen) geproclameerd,
namelijk een Jihaad niet met het zwaard maar met de pen. Dus geen
heilige oorlog, maar het tonen van het ware gezicht van de Islam met
de juiste argumentaties. Het resultaat was en is nog steeds een niet
aflatende stroom van publicaties in nagenoeg alle westerse talen waarin
de vrede van de islam op overtuigende en intellectuele wijze wordt
verkondigd. De Ahmadiyya organisatie is de eerste islamitische beweging
die zich in Nederland meer dan 60 jaar geleden heeft gevestigd en
op bescheiden en niet opzichtige wijze haar islamitische missionaire
taak volbrengt. De huidige Lahore Ahmadiyya moslim populatie in Nederland
is voornamelijk uit Suriname en Nederland afkomstig.